Czas na Wrocław (29) – Bule


W kolejnej części cyklu, poświęconego dyscyplinom The World Games, zajmiemy się grą w kulki. Bule to bardzo popularna forma rozrywki na całym świecie, a podczas wrocławskich igrzysk w tej dyscyplinie przyznanych zostanie aż 12 kompletów medali. Niewykluczone, że w przypadku przyznania organizacji Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2024 roku Paryżowi, gra w bule wejdzie do programu olimpijskiego.

Starożytna gra

Bule to jeden z najstarszych sportów świata. Korzenie tej dyscypliny sięgają czasów starożytnych, a przez wielki zmieniały się jej zasady i powstawały nowe odmiany. Najstarszą znaną odmianą gry w bule jest włoska bocce, zwana także raffą – grano w nią już w starożytnym Rzymie, a w kolejnych stuleciach zabawa stale zyskiwała nowych zwolenników we Włoszech i poza granicami tego kraju (włoscy imigranci przyczynili się do spopularyzowania tego sportu m.in. w USA i Australii). Prawdziwego bzika na punkcie gry w bule mają jednak przede wszystkim Francuzi. Najstarsza francuska odmiana gry w bule powstała w Lyonie w XVIII wieku. Od 1894 roku w tym mieście odbywa się największy na świecie turniej bul lyońskich, w którym co roku bierze udział 8 tysięcy zawodników.

Najpopularniejsza na świecie odmiana gry w bule – petanka – również wywodzi się z Francji. Za jej twórcę uważa się cierpiącego na reumatyzm Julesa le Noira – miłośnika gry prowansalskiej (kolejnej odmiany gry w bule, w której kulami rzuca się z rozbiegu). Problemy zdrowotne nie pozwoliły Noirowi na wyrównaną rywalizację z innymi graczami, przystosował więc rozgrywkę do swoich możliwości, zmieniając zasady. W nowej grze, której początki datuje się na rok 1907, rzut kulami wykonuje się z miejsca, a stopy zawodnika muszą wewnątrz narysowanego wcześniej okręgu (stąd też nazwa gry, od franc. pieds tanqués – „stopy razem”). Petanka błyskawicznie zyskała popularność na całym świecie – obecnie na pięciu kontynentach gra w nią ponad 600 000 licencjonowanych zawodników. Światowa Federacja Petanque zrzesza ponad 70 krajów, a od 2003 roku jej członkiem jest także Polska.

Petankę do Polski „przywieźli” repatrianci w drugiej połowie lat 40. XX wieku, jednak trzeba było blisko sześćdziesięciu lat, by zupełnie nieznany w naszym kraju sport zaczął się dynamiczniej rozwijać. W 1999 roku powstało pierwsze polskie stowarzyszenie bularzy – Towarzystwo Miłośników Petanque w Myślenicach. Trzy lata później powołano Polską Federację Petanque, a od roku 2003 regularnie rozgrywane są w tej dyscyplinie zawody rangi mistrzostw Polski. Od tego czasu reprezentacja naszego kraju bierze udział w międzynarodowych rozgrywkach – największe polskie sukcesy to zdobycie złotego i brązowego medalu juniorskich mistrzostw Europy.

Odmiany i zasady

Zasady we wszystkich rodzajach gry w bule są podobne – zawodnicy kolejno rzucają kulami (tzw. bulami, z fr. la boule – kula), mając za zadanie umieścić je jak najbliżej mniejszej kuli, zwanej świnką. Poszczególne odmiany gry różnią się od siebie m.in. materiałem, z którego wytwarzane są bule, wielkością kul i boisk do gry oraz sposobem punktacji. Do rywalizacji przystępują singliści, dublety i triplety.

Zasady gry w petankę ilustruje poniższa grafika:

źródło: petanque.pl

Bule lyońskie różnią się od petanki przede wszystkim tym, że przed wykonaniem rzutu zawodnicy biorą rozbieg. Większe jest także boisko do gry (tzw. bulodrom) oraz same kule, które w przypadku odmiany lyońskiej zazwyczaj wykonane są z brązu (w petance – ze stali). W raffie natomiast zawodnicy rywalizują bulami plastikowymi, a głównym zadaniem jest wybijanie kul przeciwnika.

Obok klasycznej odmiany gry  w bule, rywalizacja w tym sporcie toczy się także w konkurencjach strzału precyzyjnego i progresywnego. Tutaj zasady są bardziej skomplikowane. W petance rywalizacja w strzale precyzyjnym polega na wybijaniu określonych bul-celów z czterech odległości (6-9 metrów) w pięciu różnych ustawieniach. W raffie bule-cele i bule-przeszkody umieszczone są w sześciu prostokątach, do których podbiegają zawodnicy przed wykonaniem rzutu. W bulach lyońskich rozgrywka toczy się na jedenastu polach oddalonych od linii rzutu o 12,5-17,5 metra. W każdej z odmian chodzi jednak o to, by rzucając do celu z określonej odległości zdobyć jak najwięcej punktów (wybijając bule-cele oraz pozostawiając nieporuszone bule-przeszkody). Strzał progresywny z kolei to widowiskowa rozgrywka, w której rywalizujący w parach bulerzy mają pięć minut na trafienie jak największej ilości bul.

Czas na Wrocław i… Paryż?

Bule do programu World Games zostały włączone już w 1985 roku w Londynie. We Wrocławiu w tym sporcie rozdanych zostanie aż 12 kompletów medali. W petance kobiety i mężczyźni będą rywalizować w dwóch konkurencjach: w klasycznej odmianie, do której przystąpi po osiem dubletów z całego świata oraz w grze pojedynczej w strzale precyzyjnym. Rywalizacja w bulach lyońskich również będzie się toczyć w dwóch konkurencjach: zawodnicy i zawodniczki stoczą pojedynki w strzale precyzyjnym oraz strzale progresywnym. W raffie obejrzymy zmagania według tradycyjnych zasad. Do zawodów przystąpią kobiety i mężczyźni w grze pojedynczej oraz w dubletach.

Reprezentanci Polski powalczą we Wrocławiu w petance i raffie. W skład kadry narodowej petanque weszli: Agnieszka Kupiec, Anna Szubielska oraz Andrzej Śliż i jego syn Jędrzej. W strzale precyzyjnym będą nas reprezentować Szubielska i Jędrzej Śliż. W raffie z kolei zobaczymy Cezarego Nowakowskiego, Cyryla Złotogórskiego, Małgorzatę Kowalczyk i Olgę Wąsik).

Być może doczekamy czasów, gdy petanka trafi do programu olimpijskiego. Mówi się, że gdyby MKOl przyznał organizację Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2024 roku Paryżowi, Francuzi będą dążyli do włączenia do programu igrzysk swojego sportu narodowego. Przed dwoma laty entuzjaści gry w bule rozpoczęli w tym celu specjalną kampanię, o czym pisaliśmy TUTAJ.

Co? – Bule:

  1. Petanka klasyczna – dublety kobiet (Polska) i mężczyzn (Polska)
  2. Petanka – strzał precyzyjny kobiet (Anna Szubielska) i mężczyzn  (Jędrzej Śliż)
  3. Bule lyońskie – strzał precyzyjny kobiet i mężczyzn
  4. Bule lyońskie – strzał progresywny kobiet i mężczyzn
  5. Raffa – gra pojedyncza kobiet (Małgorzata Kowalczyk) i mężczyzn (Cezary Nowakowski)
  6. Raffa – dublety kobiet (Polska) i mężczyzn (Polska)

Gdzie?Pergola

Kiedy? – 22-24 lipca 2017 TERMINARZ

źródło zdjęcia: Jan Kaláb/flickr.com


Login

Welcome! Login in to your account

Remember me Lost your password?

Lost Password